Scheldestraat 52 • 1823 WB Alkmaar
T 072 750 31 22 M 06 51 32 46 62
contact@studiohekwerk.nl


Spatiëren is een vak

Als grafisch ontwerper lijdt ik aan een vorm van beroepsdeformatie. Als er een reeks letters achter elkaar staat zie ik bijna altijd direct of de ruimte tussen de letters goed verdeeld is. In vakjargon heet dat spatiëring, of in het Engels kerning. Ik kan eigenlijk niet een kopregel in een advertentie of een poster lezen of naar een titel van een boek kijken zonder op de spatiëring te letten.

Vaak vind ik teksten slecht gespatieerd. Dan zeg jij natuurlijk waar doe je moeilijk over. Allereerst ziet een slecht gespatieerde tekst er rommelig uit. Als iets er rommelig uit ziet dan nodigt dat niet uit tot lezen. Waar de ruimte tussen letters te groot wordt ga je die ruimte zien als een spatie tussen twee woorden en dan kunnen woorden een andere betekenis krijgen.
 


 

In mijn begintijd als grafisch ontwerper heb ik nog titels gemaakt met afwrijfletters. De spatiëring van gezette teksten voor koppen was ook niet altijd evengoed. Toen heb ik leren spatiëren. Tegenwoordig hebben de computerfonts over het algemeen goede kerningtabellen en worden titels meestal goed gespatieerd weergegeven. Maar toch zie ik nog veel slecht gespatieerde teksten, dit ligt dan aan slechte kerningtabellen en het vakmanschap van diegene die het uitvoert. Vandaar dat ik zeg: Spatiëren is een vak.

Officiële fonts die de gebruiker gekocht heeft of die gekoppeld zijn aan professionele grafische software beschikken vaak over goede kerningtabellen. Daarentegen kan men via het internet ook gratis fonts downloaden en daar gaat het dan vaak mis. Professionele fontontwerpers die oog hebben voor spatiëring en goede kerningtabellen maken zullen hun producten niet gratis aanbieden. En de amateur ontwerper die gebruik maakt van gratis fonts heeft vaak niet het geoefende oog om de witruimte tussen letters goed te zien.

Spatiëringsproblemen komen heel snel voor bij titels en in logo’s waar gebruik gemaakt wordt van hoofdletters. Daarbij heb je vaak lastige letterparen zoals twee keer een A (AA) of een LT achter elkaar. Je moet het zo zien dat de juiste witruimte of restruimte tussen twee letters dezelfde oppervlakte heeft als tussen twee andere letters. Daarnaast moet je ook oppassen dat je bij onderkast (kleine letters) niet een te krappe spatiëring toepast.

De grootste fout die daarin gemaakt wordt is dat men kijkt naar de afstand tussen twee letters. Dat is heel goed te zien bij de signing op poppodium Victorie. Daar heeft de architect de afstand tussen de letters geméten en niet gekeken naar de witruimte (oppervlakte).


 

Mijn post op Facebook over Victorie leverde veel reacties op. Ik kreeg vooral bijval van collega vormgevers over mijn mening dat spatiëren een vak is. Het bericht bereikte toen meer dan 1000 accounts op Facebook en dat was ik in die periode niet gewend. Vanaf dat moment kreeg ik het idee om daar eens een keer een blog over te schrijven. Daar is eigenlijk nooit iets van gekomen, maar een restyle van een voor mij bekend logo triggerde mij om dat idee uit de ijskast te halen. Uit respect voor het bedrijf en de ontwerper zal ik de bedrijfsnaam niet noemen en het logo niet laten zien. Ik wil hier alleen kwijt dat er duidelijk niet gelet is op de spatiëring. Een vakman met een geoefend oog zal dat zien. De ruimte was naar mijn mening niet goed verdeeld.